بیوگرافی

اکبر منانی

اکبر منانی (زاده ۱۴ تیر ۱۳۱۸ برابر ۱۹۳۹ میلادی در اصفهان) دوبلور، مدیر دوبلاژ و گوینده ایرانی است. او کار حرفه‌ای دوبله را از سال ۱۳۴۰، گویندگی در رادیو را از سال ۱۳۴۲ و مدیریت دوبلاژ را از سال ۱۳۴۳ خورشیدی شروع کرد. او در فیلمها، مجموعه‌ها و انیمیشنهای بسیاری حرف زده است؛ مجموعه‌هایی مثل پوآرو (به جای هرکول پوآرو)، پرستاران (به جای فرانک)، بهترین سال‌های زندگی ما (به جای فردریک مارچ)، زبل‌خان (به جای زبل‌خان)، ماجراهای گالیور (به جای گلام با تکیه کلام من می‌دونم). او سال‌ها گوینده تیپ‌های فلفلی و آقای خوشبین در برنامه صبح جمعه با شما بوده است. اکبر منانی نخستین منبع مدون تاریخ دوبله ایران را با نام «سرگذشت دوبلهٔ ایران و صداهای ماندگارش» نوشته است. این اثر که نگارش آن ۱۷ سال به طول انجامید به چگونگی، چرایی و زمان ورود دوبله به ایران می‌پردازد. او همچنین کتاب فن بیان و گویندگی در صدا و سیما را نگاشته است. علاوه بر همکاری اکبر منانی با صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران ایشان و استاد چنگیز جلیلوند در زمینه تدریس دوره های دوبله نیز در مدرسه عالی رسانه فعالیت دارند و با پرورش نسل جدید دوبلور و گوینده ها این صنعت همیشه قدرتمند ایران را بیش از پیش قدرتمند نگاه خواهند داشت. از نقش های برجسته استاد اکبر منانی می توان به نقش های زیر اشاره کرد

  • مجموعه پوآرو  (هرکول پوآرو)
  • پرستاران ( فرانک)
  • بهترین سال‌های زندگی ما ( فردریک مارچ)
  • زبل‌خان ( زبل‌خان)
  • ماجراهای گالیور ( گلام با تکیه کلام من می‌دونم)
  • همچنین وی سال‌ها گوینده تیپ‌های فلفلی و آقای خوشبین در برنامه “صبح جمعه با شما ”  بوده است.

صاحب صدایی که با «پوآرو» شناخته می‌شود

صدای او را بیشتر با نقش «هرکول پوآرو» می‌شناسند؛ نقشی که باعث شد لقب اَکتور صدا را به او بدهند. اکبر منانی گوینده‌ای است که به «زبل خان» بی‌کلام، روح و صدایی جدید بخشیده و لحن خاص «گِلام» که می‌گوید «من می‌دونم…» را در مجموعه «ماجراهای گالیور» آفریده است.

اکبر منانی متولد ۱۳۱۸ در اصفهان است که نزدیک به ۶۰ سال در عرصه دوبله و گویندگی فعالیت داشته است. او تا به امروز نقش‌های معروفی مانند «پوآرو»، «زبل‌خان»، «گلام» در «ماجراهای گالیور» و شخصیت لورل در «لورل و هاردی» را دوبله کرده و گوینده شخصیت‌های فلفلی و خان عمو در برنامه «صبح جمعه باشما» بوده است. 

اکبر منانی با اینکه می‌گوید اهل مصاحبه نیست، اما با خوشرویی به درخواستمان برای گفت‌وگو در منزلش پاسخ مثبت می‌دهد و یک عصر بهاری زمانی است که مصاحبه خبرنگاران ایسنا با این هنرمند عرصه دوبله و گویندگی شکل می‌گیرد.

خانواده‌ام علاقه‌ای به کار دوبله و گویندگی نداشتند

اکبر منانی در ابتدای صحبت‌هایش ترجیح می‌دهد از عشق به رادیو و فعالیت در عرصه بازیگری بگوید.

«من سال ۱۳۳۹ در شهرستان دیپلم گرفتم و به تهران آمدم و به رادیو عشق داشتم اما فکر نکرده بودم چه قسمتی در رادیو را دوست دارم. ما خانواده‌ای مذهبی بودیم به همین دلیل خانواده من علاقه‌ای به این کار نداشتند و با کلمات ناهنجاری درباره هنر صحبت می‌کردند. با تعدادی از جوانان آشنا شدم و شنیدم که در تئاتر نصر تعدادی هنرجو و هنرپیشه می‌خواهند؛ بنابراین برای تست دادن رفتم و در دو نمایشنامه هم بازی کردم که آقای داریوش اسدزاده هم حضور داشتند و به طور زنده از تلویزیون قدیم پخش شد. البته قبل از این در روستاهای اصفهان هم نمایشنامه‌هایی اجرا کرده بودم.»

منوچهر نوذری گفت اگر نمی‌توانی خودت را بکش

این دوبلور درباره چگونگی ورود به حرفه دوبله چنین بیان می‌کند: یک روز با دوستانم در میدان پارک شهر نشسته بودیم که یک نفر از جمع گفت دوبلور می‌خواهند و ما نمی‌دانستیم دوبلور یعنی چه؟ ما هم به آدرس جایی که دوبلور می‌خواستند یعنی استودیو البرز در خیابان ارباب جمشید رفتیم و دیدیم عده‌ای نشسته‌اند و فیلم می‌بینند. بنابراین هر روز برای تماشای فیلم می‌رفتیم و بعد از مدتی تعدادی خسته شدند و دیگر نیامدند. ما هم در آنجا چند خط دیالوگ می‌گفتیم. یک روز آقای نوذری را دیدم که قرار بود برای اولین بار مدیر دوبلاژ شود. او بچه‌ها را صدا می‌کرد و به آن‌ها جمله‌ای برای خواندن می‌داد و آن‌ها نمی‌توانستند جمله را بیان کنند اما من آن جمله را گفتم و او گفت تو بمان و از تعدادی که آمده بودند فقط من وارد شدم. بعدازظهر همان روز جمله‌ای از نقش یک ملوان در یک فیلم دریایی را به من دادند که می‌گفت: «کاپیتان جمجمه‌اش خرد شده»  اما من نمی‌توانستم کلمه جمجمه را بگویم و خیلی ناراحت شدم. فردای آن روز با ناامیدی آمدم و منوچهر نوذری پرسید چرا ناراحتی؟ گفتم نمی‌توانم کلمه جمجمه را بگویم. گفت اگر خیلی ناراحتی، تمرین کن. بعد که بهانه آوردم گفت پس اگر نمی‌توانی برو خودت را بکش. بنابراین امروز شعار من در کلاس‌هایم این است که نمی‌توانم نه! باید بتوانی. من با همه مشکلاتی که داشتم در این کار آنچنان فعالیت کردم که هیچ کس باور نمی‌کرد؛ دو سال با خانواده خود برای اینکه لهجه محلی داشتند، حرف نزدم چون نباید در دوبله لهجه وجود داشته باشد.

از صبح تاشب جلو ساختمان رادیو می‌ایستادم 

این گوینده پیشکسوت درباره چگونگی ورود خود به گویندگی در رادیو بیان می‌کند: در سن ۲۰ سالگی روزها به رادیو می‌رفتم و از ۵ صبح تا ۱۲ شب دم در می‌ایستادم اما به من اجازه ورود نمی‌دادند. بعد از مدتی اعلام کردند که گوینده می‌خواهند و یک صف طولانی برای امتحان آمده بودند. دل نگهبان به حالم سوخته بود و به من لطف داشت به همین دلیل گفت برو ببین چه خبر است. من با ناامیدی نگاه می‌کردم و می‌گفتم چه زمان پشت میکروفن می‌روم. ۲۰ یا ۳۰ هزار نفر برای امتحان آمده بودند ما شنیدیم که یک زن و یک مرد برای گویندگی می‌خواهند؛ بنابراین می‌گفتم مگر می‌شود از بین این جمعیت قبول شد. سه یا چهار گوینده بزرگ آن زمان برای داوری نشسته بودند و کسانی که برای امتحان آمده بودند، زبان ترکی داشتند و تا چند خط می‌خواندند، می‌گفتند کافی است. من که می‌خواندم گفتند ادامه بده. زمانی که آمدم بیرون، نگهبان گفت تو در دور اول قبول شدی چون نسبت به دیگران جملات بیشتری خواندی. زمانی که اسامی برگزیدگان را اعلام کردند، من هم جزو آن‌ها بودم. در امتحان کتبی ۱۰ نفر، در امتحان شفاهی ۵ نفر و در تست گویندگی سه نفر قبول شدیم.

۲۰۰ سال است که کار می‌کنم!

منانی ادامه می‌دهد: مدیریت آن زمان روی گویندگی حساس بودند و در مصاحبه‌ای که با ایشان داشتم خوشبختانه من را پذیرفتند. تا یک سال و نیم بعد قبولی به رادیو می‌رفتم و از پشت شیشه نگاه می‌کردم که چه کاری انجام می‌دهند یا مطالبی که داشتند را می‌گرفتم و در همه حال تمرین می‌کردم. این وضعیت دو سال طول کشید و من خسته شدم. در همین زمان آشنایی پیدا کردم که به مدیر نامه‌ای نوشت و من را مانند پسر خود دانست و پرسید چرا او را اذیت می‌کنی؟ مدیر هم نامه را پاره کرد و گفت گوینده نمی‌خواهیم. یکی از مدیران قضیه را پرسید و من توضیح دادم و او گفت تو که با همه این مشکلات قبول شده بودی چرا این کار را انجام دادی؛ او از پارتی‌ بازی بدش می‌آید. من هم گفتم اشتباه کردم.

دوبلور پوآرو با بیان اینکه در اواخر سال ۱۳۴۲ وارد رادیو شده است، اظهار می‌کند: «راه شب» در رادیو به تازگی ایجاد شده بود و من با فرد دیگری به نام اردشیر جمالی گوینده آن بودیم. همچنین آقای نوذری استودیو کاسپین را افتتاح کرده بود و من هر روز از ۹ صبح تا ۱۹ برای کار می‌رفتم و ماهیانه حقوق می‌گرفتم. ساعت ۱۹ تا ۲۳ هم برای کار دوبله و سپس ساعت ۲۳ هم به رادیو می‌رفتم. من نزدیک ۱۷ یا ۱۸ سال شب‌ها نخوابیدم. یکی از مدیران از من پرسید چند سال است که کار می‌کنی و من گفتم نزدیک ۲۰۰ سال! گفت مگر چند سال داری، گفتم شما پرسیدی چند سال است کار می‌کنی.

نزدیک به ۵۰ یا ۶۰ هزار ساعت فیلم دوبله کردم

او ادامه می‌دهد: به حدی کارم زیاد بود و به فکر کار بودم که خانواده و زندگی حالی‌ام نبود. من در دانشگاه تهران کارگردانی قبول شدم و با اکبر زنجانپور همکلاس بودم اما اواخر ترم‌های دانشگاه که شاگرد اول هم بودم، متاسفانه مجبور شدم دانشگاه را رها کنم. به دلیل اینکه در استودیو کاسپین سریال‌های بسیار زیادی پخش می‌شد و من تقریبا در تمام این سریال‌ها نقش اول بودم. قبل از انقلاب به جای نقش‌های زیادی در سریال‌ها حرف زدم. دوبله سریال «روزهای زندگی» که ۱۵ و ۱۷ سال طول کشید را انجام دادم. دوبله «بالاتر از خطر»، «پیشتازان فضا»، «فراری»، «کهکشان» و «والت‌دیزنی» چند سال طول کشید و جز استودیو کاسپین در جای دیگری هم فعالیت داشتم. یکی، دو سال قبل انقلاب استودیو کاسپین بسته شد اما من باز هم سریال‌های تلویزیونی را دوبله کردم و نزدیک به ۵۰ یا ۶۰ هزار ساعت فیلم دوبله کرده‌ام.

منانی به فعالیت‌های حرفه‌ای خود بعد از انقلاب اشاره می‌کند و می‌گوید: بعد از انقلاب هم کار دوبله خود را ادامه دادم و در رادیو اولین برنامه بامدادی را اجرا کردم.

هرجا نقش موش دیدید، صدای من است!

این گوینده رادیو با بیان اینکه کارش را بسیار دوست دارد و فقط به کارش فکر می‌کند، خاطرنشان می‌کند: من اهل مصاحبه نیستم به دلیل اینکه من گوینده‌ام و صدای گوینده اهمیت دارد و دوست دارم صدایم در قلب مردم باشد. همان طور که مردم در قلب من هستند. من بچه‌ها را دوست دارم و در کارتون‌های بسیاری حرف زدم. هر جا موش دیدید به خصوص در گذشته‌ها صدای من است. از جمله این موش‌های معروف، عروسکی ایتالیایی قبل از انقلاب به اسم توپو جیجیو (topo gigio) بود که سه گوینده داشت؛ از آنها دو نفرشان به ایران آمده بودند و خانم مسنی هم سازنده آن بود.

او ادامه می‌دهد: بعضی از مردم با صدای برخی دوبلورها و گوینده‌ها زندگی می‌کنند. همیشه آن صدا برای آن‌ها، خود هنرپیشه است. قبل از انقلاب نقش جالبی را یکی از گوینده‌ها می‌گفت و همکاران خانم من دوست داشتند او را ببینند و بالاخره در جشن تولدی او را دیدند که می‌گفتند کاش او را ندیده بودیم چرا که ذهنیت آنها بهم ریخت زیرا در نظر مردم صاحب صدا خود هنرپیشه است. هر زمان ما را به یک اسم صدا می‌کنند مثلا در حال حاضر پوآرو، گلام گالیور یا زبل‌خان می‌گویند.

چنین منانی ادامه می‌دهد: نزدیک ۶۰ سال است در دوبله فعالیت دارم و هیچگاه خودم را معرفی نمی‌کنم چراکه می‌بینم برخی که به کار دوبله علاقه‌ دارند من را می‌شناسند. من این اتفاق را بیشتر دوست دارم و بهتر می‌دانم تا زمانی که چهره من شناخته شود و نتوانم بیرون بروم. من خودم را آدمی معمولی می‌دانم. قبل از انقلاب و زمان‌های دور پیشنهاد بازیگری برای سریال و فیلم به من می‌شد اما دوست داشتم که آزاد باشم و آنچه که هستم، هستم. متأسفانه شهرت امر خوبی نیست چون قضاوت‌ها مختلف است.

اوایل انقلاب، اولین کلاس گویندگی را برگزار کردم

صداپیشه گلام در «ماجراهای گالیور» با یادآوری اینکه اولین کلاس گویندگی در اوایل انقلاب را در زیباکنار برگزار کرده است، می‌گوید: این کلاس با بیش از ۱۲۰ و ۱۳۰ هنرجو که همه از مدیران و روسا هستند، برگزار شد. کلاس‌های گویندگی را بیشتر در مکان‌های دولتی برپا می‌کنم و جای خصوصی را دوست ندارم زیرا نمی‌خواهم جوانان را فریب دهم. اعتقاد دارم دوبله را باید در استودیو یاد گرفت. من ادعا می‌کنم ۴ یا ۵ هزار تا نقش را دوبله کرده‌ام و می‌بینم برخی یک نقش را گفته‌اند از او تعریف کرده‌اند و چقدر آن فرد عوض شده است در حالی که حرفه ما این است و نباید فکر کنی در جای بالایی قرار داری. این مساله من را عذاب می‌دهد و نمی‌توانم تحمل کنم به دلیل اینکه همه مردم در یک سطح هستیم.

او ادامه می‌دهد: گویندگی باید یک دوره هفت ساله داشته باشد و ای کاش دانشگاه‌های ما یکی از واحدهای درسی خود را گویندگی قرار می‌دادند. گویندگی هنر ظریفی است و به نظرم والاترین هنرهاست. در قرآن و کتاب‌های عتیق داریم که خداوند با کلام جهان را آفرید؛ یعنی کلام تا حد زیادی اهمیت دارد.

منانی با اشاره به وضعیت گویندگی و اجرا اظهار می‌کند: گویندگی بسیار مهم است اما در حال حاضر برای آن ارزش قائل نیستند. با مردم که حرف می‌زنم متوجه می‌شوم که اغلب مشکل آن‌ها مطلب نیست بلکه گوینده است و گوینده خوب بودن به این سادگی نیست. در بین تمام مردمی که حرف می‌زنند می‌توان ۲۰ یا ۳۰ نفر گوینده پیدا کرد و به نظرم اغلب گویندگان ما گوینده نیستند بلکه رهگذرانی بودند که گوینده شده‌اند. زمانی که یک گوینده درست، کامل و سالم حرف بزند و در بیان مشکل نداشته باشد قابل پذیرش است. برای مثال اگر گوینده‌ای با بیان خوب درباره مالیات حرف بزند، فردی که مالیات دادن برایش مشکل است هم حاضر است مالیات دهد اما در حال حاضر این مسائل را نمی‌بینم.

او ادامه می‌دهد: برای مثال فردی را در تلویزیون می‌بینیم که می‌گویند بهترین مجری است و ۱۰ بار هم جایزه گرفته، اما من نمی‌فهمم چه می‌گوید. تنها با داشتن دانش درباره چهار مطلب نمی‌توان اجرا کرد. تمام گویندگان رادیو و تلویزیون یک جمله «اینجا تهران است صدای جمهوری اسلامی ایران» را نمی‌توانند درست بگویند. هدف گویندگی این است که من بتوانم پیامی را از یک یا چند نفر به یک یا چند نفر دیگر برسانم به گونه‌ای که موثر باشد.

منانی سپس یادآور می‌شود که برای مثال بازیگر «پوآرو» دو یا سه ماه زبان مخصوصی تمرین کرده است تا حالات آن نقش را پیدا کند و این مساله بسیار اهمیت دارد.

برای بهبود بیان خود سه سال با هیچکس رفت و آمد نداشتم!

دوبلور پوآرو با تاکید بر یادگیری گویندگی از زمان کودکی می‌گوید: گویندگی را باید از کودکی یاد گرفت برای اینکه اگر فردی ۲۰ سال به سبک خود حرف بزند، همان می‌ماند. من هم خیلی بد حرف می‌زدم اما سه سال با هیچ کس رفت و آمد نداشتم و فقط تمرین حروف الفبا را انجام دادم. برخی گویندگان حروف را درست بیان نمی‌کنند و به نظرم گویندگی این نیست بلکه هنر والایی است. به همه خانواده‌ها توصیه می‌کنم با فرزندان خود مثل آدم بزرگ‌ها حرف بزنید. در حال حاضر بسیاری از ورزشکاران و سیاستمداران ما هم نمی‌توانند درست حرف بزنند.

او درباره گویندگان نسل جدید بیان می‌کند: نسل جوانی که به گویندگی علاقه دارند باید جایگزین نسل قدیم شوند به دلیل اینکه شبکه‌ها گسترده‌تر می‌شوند. اما افرادی که تازه به این حرفه وارد شده‌اند می‌خواهند به سرعت نقش اصلی را بگیرند در حالی که این کار به صبر و حوصله نیاز دارد.

منانی شرایط گوینده شدن را صبر و حوصله، تمرین کردن و درست گفتن سی‌ و دو حرف الفبای فارسی می‌داند و از نظر او اغلب افراد حروف الفبا را درست بیان نمی‌کنند این در حالی است که الفبای فارسی پایه گویندگی است.

دوبلور شخصیت زبل خان با بیان اینکه مدارس باید کلاس گویندگی بگذارند، ادامه می‌دهد: گویندگی برای زندگی مفید است؛ به دلیل اینکه وقتی خوب حرف بزنی همه جا جا داری. بیان خوب، شما را جلوتر می‌برد و به اوج می‌رساند. ما نیاز داریم کلاس گویندگی  وجود داشته باشد اما باید هدف فرد مشخص باشد. امیدوارم در دبستان‌ها این کلاس‌ها باشد؛ البته بیان خود معلم‌ها مشکل دارد. گویندگی یعنی جنگ با توپ، تانک مسلسل و بمب اتم. یک گوینده باید قوی و سلاح‌های مختلف داشته باشد تا از پس آن‌ها بربیاد و باید همه گونه مخاطب را در نظر بگیرد و با اسلحه‌ای مانند بیان خوب همه را راضی کند.

صداپیشه گلام در «ماجراهای گالیور» از وضعیت خوانندگی در کشور می‌گوید «من نمی‌فهمم بسیاری از خواننده‌ها زمانی که می‌خوانند چه می‌گویند چون فن بیان نخوانده‌اند. پایه هنرپیشگی، موسیقی، تئاتر، آواز و …، گویندگی است.»

گفتند گویندگی نکن؛ گفتم می‌میرم!

او درباره عشق خود به گویندگی بیان می‌کند: اگر فردی صدای ناجور داشته باشد می‌تواند وارد دوبله شود اما از هزار فیلم یک نقش را می‌تواند دوبله کند. به نظرم خدا این هنر را به همه داده و فقط برخی به دنبال آن نرفته‌اند و گمشده است. ما دو زبان داریم یکی زبانی است که حرف می‌زنیم و دیگری پنهان است و گوینده باید زبان پنهان را پیدا کند و این امر تلاش و پشتکار قوی و صبر می‌خواهد. اگر ۲۰ سال طول می‌کشید باز هم دنبال گویندگی می‌رفتم چون به جایی رسیده بودم که باید می‌رفتم و عاشق بودم؛ اگر عاشق باشی تا آخر می‌روی و عاشقی مشکلات خود را دارد. منوچهر نوذری وقتی گفت برو بمیر اگر نمی‌توانی، گفتم من عاشقم و او گفت پس باید بروی دنبالش. فردی در گذشته به من گفت با اراده‌ای که تو داری اگر می‌خواستی بزرگترین شخصیت جهان هم بشوی، می‌شدی.

دوبلور شخصیت «زبل خان» خاطره‌ای درباره گوینده شدن خود تعریف می‌کند : «شبی در عروسی پسر عمویم، از من پرسیدند می‌خواهی چه کاره شوی، وقتی گفتند می‌خواهد به رادیو برود، یکی از بزرگان خندید. ناراحت شدم و بیرون رفتم، آنجا تصمیم گرفتم گوینده شوم. شبی که برای اولین بار صدای من از رادیو پخش شد آن فردی که به من خندیده بود در جمعی حضور داشت و صدای من را شنیده و گفته بود عجب اراده‌ی قوی داشت.

منانی گوینده شدن هر فردی با هر لهجه‌ای را اشتباه می‌داند و معتقد است که زبان معیار گویندگی، تهرانی است و از نظر او اگر در گویندگی مشکلی پیش بیاید فاجعه ایجاد می‌کند.

او از محمدرضا حیاتی به عنوان یکی از معدود گویندگان توانمند در رادیو و تلویزیون یاد می‌کند و یادآور می‌شود که خودش با او کار کرده است.

منانی با بیان اینکه اگر گوینده‌ای با تمرین سخت کار کند تا زنده است گوینده می‌ماند، می‌گوید: بسیاری از گویندگان با این که سن کمتری دارند اما نمی‌توانند حرف بزنند چون تمرین نمی‌کنند اما من هنوز تمرین می‌کنم. من وقتی در ماشین هستم برای تمرین داد می‌زنم. به نظرم هر جور با حنجره خود رفتار کنی همان شکلی می‌شود و باید با آن کار و تمرین داشته باشی. غذا تاثیری در صدا ندارد اما سیگار بر روی تارهای صوتی تاثیر می‌گذارد. من قبل از انقلاب سرما خورده بودم و برای اینکه صدایم درست شود یک نفر قرصی به من داد اما با مصرف آن صدایم دچار مشکل شد به همین دلیل به چند کشور خارجی برای درمان سفر کردم و پزشکان گفتند گویندگی نکن و گفتم می‌میرم؛ گفتند پس باید هنر آن را داشته باشی که همان تمرین بود.

من دیالوگ‌های «زبل خان» را ایجاد کردم!

دوبلور «پوآرو» از دوبله شخصیت‌های «زبل خان» و «گلام» در ماجراهای گالیور می‌گوید.

«آفرینش نقش بیشتر اوقات اتفاقی است، بسیاری اوقات فکر دارد و گاهی هم آفرینشی وجود ندارد. کارتون اصلی زبل خان هیچ دیالوگی ندارد و من به خاطر علاقه‌ای که داشتم درباره آن فکر کردم وقتی دیدم زبل خان این طرف و آن طرف می‌پرد گفتم اسم آن زبل خان باشد و شد. زبل خان این جا، زبل خان آنجا و زبل خان همه جا. در زمان بچگی گدایی پشت در خانه می‌آمد و با لحن خاصی می‌گفت بده در راه رضای خدا و ما اسم او را بابا گدا گذاشتیم؛ مادرم ما را از او می‌ترساند و قایم می‌شدیم. قیافه گلام در «ماجراهای گالیور» شبیه به بابا گدا بود به خاطر همین با لحن او حرف‌های گالیور که می‌گفت «من می‌دونم … » را دوبله کردم و دیدم همکاران خوششان آمد.

او درباره دوبله نقش «پوآرو» اظهار می‌کند: آقای عطاءالله کاملی دوبله کار «پوآرو» را به من پیشنهاد داد و من راضی نبودم چون یک یا دو قسمت از آن را در گذشته فرد دیگری دوبله کرده بود. اما در نهایت پذیرفتم و دکتر حسینی‌زاد که مسؤول این کار بود روی «پوآرو» حساسیت داشتند چون کار فاخری بود. من قسمت‌هایی از «پوآرو» را گرفتم و تماشا کردم و متوجه شدم که همه چیز پوآرو با یک آدم معمولی فرق می‌کند. همچنین کتاب آگاتا کریستی را هم مطالعه کردم و زندگی‌نامه بازیگر پوآرو را خواندم و فهمیدم به مدت دو ماه، برای تمرین راه رفتن معلم داشته است اما در حال حاضر این مسائل را در بازیگری نمی‌بینم. من هم همه حالات پوآرو را در نظر گرفتم و کار را شروع کردم و همه استقبال کردند. آقای کاملی به خاطر دوبله «پوآرو» به من لقب اکبر آقا، اَکتور صدا را داد. می‌گفت منانی در دوبله اَکتور است و مثل ایشان نداریم.

منانی با بیان اینکه من جای بسیاری از موش‌های کارتونی حرف زده‌ام، خاطرنشان می‌کند: من در دو فیلم هم جای موش صحبت کرده‌ام که وقتی آقای ضرغامی فیلم را دید باور نمی‌کرد صدای من باشد.

او بعد از انقلاب هم چندین پیشنهاد برای بازی در فیلم و سریال داشته، اما به دلیل اینکه زمان نداشته و به بازیگری هم علاقه چندانی نداشته فقط در حد سه یا چهار دقیقه در نقش یک گوینده در سریال «معمای شاه» ایفای نقش کرده است.

این گوینده رادیو با اشاره به همکاری خود در برنامه «صبح جمعه با شما» بیان می‌کند: آقای نوذری به من پیشنهاد دادند که با برنامه «صبح جمعه با شما» همکاری کنم و به توصیه یکی از مسؤولان حدود دو سال در این برنامه فعالیت کردم و نقش‌های فلفلی، خان عمو، و … را بر عهده داشتم.

گویندگی در همه جای دنیا پسرفت داشته‌ است

دوبلور شخصیت «پوآرو» با بیان اینکه فقط مستند و اخبار در تلویزیون می‌بیند، می‌گوید: گویندگان اخبار در کشورهای خارجی هم بیان درستی ندارند. بعد از انقلاب در بسیاری از موارد پیشرفت کردیم اما در گویندگی در همه جای دنیا پسرفت داشته‌ایم و عامل این اتفاق را کشور ایران می‌بینم که به گویندگی اهمیت نمی‌دهند.

منانی به دوبله‌های زیر زمینی اشاره و اظهار می‌کند: گویندگان نسل جوان باید کار کنند البته کار کم است و همه دنبال ارزان کاری هستند در نتیجه دوبله زیرزمینی انجام می‌شود. باید یک راهی پیدا شود تا افرادی که علاقه‌مندند  وارد این حوزه شوند البته باید کار هم زیاد باشد. همچنین برخی دوبله زیر زمینی انجام می‌دهند به دلیل اینکه ورود به عرصه رسمی دوبله سخت است اما معتقدم هر کسی می‌خواهد کار کند، بکند اما ارزش خود را هم باید نگه دارد.

او درباره فعالیت دوبلورها در عرصه تبلیغات می‌گوید: به نظرم  آگهی گفتن توسط دوبلورها مشکلی ندارد زیرا خدا این صدا را داده و باید با آن هر کاری بکنید اما در راه درست. همچنین خود را مفت نفروشیم و ارزش خود را بدانیم. من گاهی کار مجانی هم انجام داده‌ام اما اگر بودجه در کاری باشد من باید حق خود را بگیرم. البته در تلویزیون قانون خود را برای دستمزد دادن دارد اما در بیرون قیمت را من مشخص می‌کنم.

مظلوم‌ترین آدم‌های دنیا، گویندگان هستند

دوبلور گلام در «ماجراهای گالیور» درباره کیفیت آثار دوبله شده در کشور اضافه می‌کند: فیلم، ترجمه و…  در گذشته خوب بود و اثر داشت اما در حال حاضر اصل قضیه کیفیت فیلم است. در حال حاضر فیلمی که  کیفیت عالی داشته باشد، نداریم. همچنین در گذشته برای دوبله یک اثر چهار یا پنج روز وقت می‌گذاشتیم اما در حال حاضر در چند ساعت فیلم را دوبله می‌کنند. البته چاره‌ای ندارند چون دستمزدها زیاد نیست. به نظرم مظلوم‌ترین آدم‌های دنیا، گویندگان هستند به خصوص  در رسانه‌ها چه نوشتاری و چه گفتاری.

او با بیان اینکه بسیاری از هنرپیشگان ابتدا به عرصه دوبله وارد شده‌اند، می‌گوید:  برخی از هنرپیشگان چون در دوبله به جایی نرسیده‌اند به سمت هنرپیشگی رفته‌اند. عکس و گفت‌وگوی این افراد در همه جا هست اما یک عکس وگفت‌وگو از یک دوبلور نمی‌بینی. ۷۰ یا ۸۰ درصد برنامه‌های تلویزیونی را در گذشته دوبلورها اجرا می‌کردند و البته هنوز هم ۵۰ درصد تلویزیون برعهده آن‌هاست اما اسم آن‌ها را نمی‌بینید مگر کسی مصاحبه‌ای انجام دهد. به نظرم  دوبلور شاخص‌تر از هنرپیشگی و بالاتر از خوانندگی است. یک هنرپیشه شش ماه تمرین برای ایفای یک نقش دارد اما دوبلور روزی چند نقش بازی می‌کند. اما آیا ارزش بالاتری می‌گیرد ؟ نه.

اکبر منانی کتاب‌های «سرگذشت دوبله ایران و صداهای ماندگارش» و «فن بیان و گویندگی در صدا و سیما» را نوشته‌ است و درباره این دو کتاب می‌گوید: نگارش کتاب «سرگذشت دوبله ایران و صداهای ماندگارش» ۱۷ سال طول کشیده است به دلیل اینکه من تمام مجلات و روزنامه‌ها را جمع می‌کردم و قسمت‌هایی که درباره گوینده و دوبلورها بود  را جدا می‌کردم و هیچکس هم کمک نکرد البته کتاب ویراستاری نشده است. همچنین برای نگارش «فن بیان و گویندگی»  هم حرف‌های اساتید را یادداشت می‌کردم و آن یادداشت‌ها را در کتاب آوردم.

منبع: ایسنا

اکبر منانی مهمان«خارج از کادر» می شود

برنامه مستند «خارج از کادر» با تهیه‌کنندگی عاطفه خالدی، هر هفته میزبان یکی از بزرگان عرصه تلویزیون، تئاتر و سینمای کشور می‌شود.

دوربین «خارج از کادر» این‌بار به سراغ اکبر منانی رفته است و او را «خارج از کادر» همیشگی با مخاطبانش روبه‌رو کرده است.

اکبر منانی متولد سال ۱۳۱۸ در اصفهان است و کار حرفه‌ای دوبله را از سال ۱۳۴۰، گویندگی در رادیو را از سال ۱۳۴۲ و مدیریت دوبلاژ را از سال ۱۳۴۳ شروع کرده است.

او در فیلم‌ها، مجموعه‌ها و انیمیشن‌های بسیاری همچون مجموعه‌هایی مثل پوآرو (به‌جای هرکول پوآرو)، پرستاران (به‌جای فرانک)، بهترین سال‌های زندگی ما (به‌جای فردریک مارچ)، زبل‌خان (به‌جای زبل‌خان)، ماجراهای گالیور (به‌جای گلام با تکیه کلام من می‌دونم) حرف زده است.

اکبر منانی نخستین منبع مدون تاریخ دوبله ایران را با نام «سرگذشت دوبلهٔ ایران و صداهای ماندگارش» نوشته‌است. این اثر که نگارش آن ۱۷ سال به طول انجامید به چگونگی، چرایی و زمان ورود دوبله به ایران می‌پردازد.

این قسمت از برنامه «خارج از کادر» به‌کارگردانی فرشاد خلیل‌پور جمعه شب ساعت ۲۲:۳۰ روی آنتن آی‌فیلم فارسی می‌رود. بازپخش آن نیز در ساعت ۰۶:۳۰ و ۱۴:۳۰ روز شنبه و ۲۲:۳۰ دوشنبه خواهد بود.

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان

اکبر منانی: رسانه ها نسبت به دوبلور ها بی اعتنا هستند

اکبر منانی

اکبر منانی برای هر نسلی خاطره ساخته اما دهه شصتی‌ها کودکی شان را با صدای او بر شخصیت‌هایی چون «زبل خان» و گلام در «گالیور» به خوبی به یاد دارند و بی جهت نیست او را «پدر دوبله انیمیشن ایران» نامیده‌اند.
.
اکبر منانی متولد ۱۳۱۸ دوبلور، مدیر دوبلاژ و گوینده ایرانی است که علی رغم بیش از نیم قرن سابقه فعالیت، هیچگاه آنطور که شایسته اش است از او قدردانی نشد.
.
چشمان مان را که می بندیم محال است صدای کارآگاه پوآرو در گوش مان زنگ نزد. یا جمله معروف (من می دونم که نمیشه) از شخصیت گلام در انیمیشن گالیور. هنوز که هنوز است از زبان مان (زبل خان اینجا، زبل خان اونجا، زبل خان همه جا) نیفتاده اما در دنیای پر رنگ و لعاب هنر و تصویر کمتر یادمان می افتد سراغی از خالق کتاب «سرگذشت دوبلهٔ ایران و صداهای ماندگارش» یا بهتر بگوییم «پدر دوبله انیمیشن ایران» و همکارانش که تاثیرگذارترین افراد در هویت گرفتن کارکترهای کارتونی و بازیگران خارجی هستند، بگیریم.
.
منانی دوبله حرفه ای را از سال ۱۳۴۰، گویندگی در رادیو را از سال ۱۳۴۲ و مدیریت دوبلاژ را از سال ۱۳۴۳ شروع کرد و در سن ۷۸ سالگی همچنان پرانرزی و باانگیزه در حال فعالیت است. این هنرمند پیشکسوت نخستین منبع مدون تاریخ دوبله ایران را با نام «سرگذشت دوبلهٔ ایران و صداهای ماندگارش» نوشته است.
.
این اثر که نگارش آن ۱۷ سال به طول انجامید به چگونگی، چرایی و زمان ورود دوبله به ایران می‌پردازد. او همچنین کتاب فن بیان و گویندگی در صدا و سیما را نگاشته است. علاوه بر همکاری اکبر منانی با صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران او و چنگیز جلیلوند در زمینه تدریس دوره های دوبله نیز در مدرسه عالی رسانه فعالیت دارند و با پرورش نسل جدید دوبلور و گوینده ها این صنعت را بیش از پیش قدرتمند نگاه خواهند داشت.
.
صداپیشه آقای خوشبین در برنامه رادیویی «صبح جمعه با شما» درباره کیفیت آثار خارجی که رسانه ملی در چند سال اخیر پخش می کند، گفت: به نظر من فیلم بد وجود ندارد و همه فیلم ها خوب هستند. بسیاری به فیلم های کره ای انتقاد می کنند اما ممکن است به خاطر موقعیت های فرهنگی و جغرافیایی برخی آثار خیلی خوشایند ما نباشند اما بد نیستند. این کار دوبله است که باید بیشتر دقت کند تا جلوه های فیلم نشان داده شود.
.
وی همچنین درباره حضور جوانان علاقمند به این هنر عنوان کرد: دوبله شغل کوچکی است که گستره ندارد اما همین شغل کوچک در سال های اخیر پر از متقاضی شده که نسبت به تعداد بسیار کم فیلم ها امکان فعالیت را پایین می آورد. از طرفی کلاس هایی تشکیل می شود که دوبلور بپروراند اما من اعتقادی به کلاس دوبله ندارم. دوبله با گویندگی فرق دارد.
.
گویندگی را میتوان سر کلاس آموزش دید اما محل یادگیری دوبله در استودیو است و همه اینها با داشتن ظرفیت های اولیه و استعداد ذاتی شکل می گیرد. البته مهمتر از همه اینها صبوری و تحمل است. من ۶۰ سال پیش که وارد شدم بیش از دو سال فقط نگاه می کردم و همان صبوری ها من را به اینجا رساند اما امروز جوانان تا از راه می رسند می خواهند پشت میز بنشینند و گویندگی کنند. حق هم دارند چون بیکاری آزارشان می دهد.
.
منانی اظهار کرد: نمیدانم دوبله چه جلوه ای دارد که همه طالب آن می شوند. من خود همیشه تعجب می کنم در شرایطی که حرفه های خیلی بهتر از دوبله وجود دارد چرا انقدر علاقمند به این رشته زیاد است. رشته ای که نه از نظر اقتصادی خوب است نه بازار کار دارد. برای همین هم عشق و تمرین شبانه روزی و تحمل می خواهد که جوانان امروز حال و حوصله اش را ندارند. می گویند درها بسته است و قدیمی ها کسی را راه نمی دهند اما اتفاقا راه باز است ولی شرایط دیگر مثل قدیم نیست.
.
دوبلور صدای فرانک در مجموعه «پرستاران» اشاره کرد: متاسفانه اوضاع از نظر اقتصادی خوب نیست. می توان از طریق گویندگی درآمدزایی کرد اما واقعا شرایط و محیطی که فرد در آن قرار می گیرد خیلی مهم است. من این روزها کنار نشسته ام و قدرت گذشته را ندارم اما به خاطر همان تمرین ها هنوز از پس کار برمی آیم. علاقه تنها کافی نیست و جوانان باید گویندگی را شغل دوم خود کنند. مگر در سال چند فیلم دوبله می شود؟ امروزه گویندگان درجه یک ماهی دو روز هم کار نمی کنند.
.
اکبر منانی افزود: متاسفانه نه رسانه ملی و نه رسانه های دیگر هیچ کدام به دوبلور ها کمک نمی کنند. همه جا دنبال چهره و بازیگران هستند در صورتی که زحمت دوبله خیلی بیشتر است. افراد زیادی در همین سینما هستند که اول سراغ گویندگی آمدند اما چون کار برای شان سخت بود به بازیگری کشیده شدند. گویندگان را کسی نمی شناسد چون رسانه ها نسبت به دوبلور ها بی اعتنا هستند. خیلی کسی به این نکته توجه ندارد که فیلم را گوینده زنده می کند. دوبله خوب می تواند کاراکتر بی جان انیمیشن و بازیگر خارجی زبان را برای مخاطب دلنشین کند و برعکس.
.
وی با اشاره به اینکه مسایل اقتصادی همه چیز را تحت تاثیر قرار می دهد، بیان کرد: هیچ نهاد و ارگانی در حوزه دوبله کاری نمی کند. هیچ رسانه ای به خصوص رسانه ملی به حرفه ما توجه ندارد. دستمزدها کم و مشکلات زیاد است. همیشه صحبت هایی می شود اما واقعا انقد کم است که هرچقدر هم اضافه شود راهگشا نیست. من خیلی درباره مسایل مالی دلم نمی خواهد حرف بزنم اما دوبلورها مظلومترین در عالم هنر هستند درصورتی که مبنای برنامه سرگرمی تلویزیون فیلم و انیمیشن است. هنوز برخی فیلم های ایرانی دوبله می شوند که اتفاقا خیلی هم خوب است چون برخی بازیگران در ادای دیالوگ واقعا فاجعه هستند.
.
اکبر منانی در پایان گفت: گویندگی و دوبله زیباترین کار دنیاست و تنها عشق باعث می شود مشکلات بی شمار آن قابل تحمل شود. صحبت و بیان درست یک امر مهم و ارزشمند است به شرطی که قدر آن در جامعه دانسته شود.

منبع: سینما پرس

مراسم رونمایی از مستند «اکبر آقا، آکتور صدا» برگزار شد

مراسم رونمایی از مستند «اکبر آقا، آکتور صدا» به تهیه کنندگی و کارگردانی ابوالفضل توکلی و پاسداشت استاد اکبر منانی (نویسنده، دوبلور و گوینده پیشکسوتِ) شنبه، ۸ اردیبهشت ماه با حضور جمعی از هنرمندان عرصه دوبله و گویندگی در فرهنگسرای ابن سینا برگزار شد.

در این مراسم اکبر منانی، شوکت حجت، منوچهر آذری، افشین زی نوری، محمود قنبری، همت موسیوند، حسن کاخی، شهراد بانکی، جواد پزشکیان، غلامرضا صادقی، رهبر نوربخش، ابوالحسن تهامی، ژرژ پطروسی سیامک اطلسی، بابک اشکبوس، مینا قیاس پور، مریم شاهرودی، آرزو روشناس، مریم بنایی، امیرصالح کسروی، سیما رستگاران، شایان شام بیاتی، محمد بهاریان، محمد علی  جان پناه، کسری کیانی، امید بهرام کاویان پور، عباس مطمئن زاده، نسرین اسنجانی، سلیم غفوری (مدیر شبکه مستند) و ابوالفضل توکلی (کارگردان مستند) در این مراسم حضور داشتند.

‌ اکبر منانی در ابتدای مراسم گفت: من دوبلور هستم ولی ممکن است ناطق خوبی نباشم. مشکل سن و فراموشی هم باید در نظر بگیریم.

دوبلور پوآرو گفت: از دوستانی که در این مراسم حضور پیدا کردند و همچنین همکاران عزیزم در دوبله و دوستانی که از شهرستان آمدند تشکر می‌کنم.   اشک شوق می ریزم. اولین بار هست که در تهران در چنین جلسه ای حضور پیدا می کنم.

منانی با یادکردن از گذشتگان عرصه دوبله یادآور شد: چقدر خوب است رسانه ها خصوصا  رسانه ملی قبل اینکه هنرمندان از دنیا بروند به فکر هنرمندان باشند و به سراغشان بروند.

او تاکید کرد: دیدم دوبله چقدر میان مردم اهمیت دارد. گویندگی از بالاترین هنرهاست. در کتاب اسمانی هم آمده که خداوند جهان را با کلام افریده است.

این دوبلور پیشکسوت با مرور برخی خاطرات اوایل دوران کاری خود اظهار کرد: در آن زمان ۲۴ ساعته کار می کردم تا ساعت ۱۱ شب در استودیو و تا شش صبح هم رادیو بودم. به خاطر بی‌خوابی دانشکاه را رها کردم. دوبله خیلی علاقه مند دارد و بسیار با ارزش است اما متاسفانه رسانه کمتر به آن می پردازند.

او افزود: اوایل انقلاب زمان مدیریت آقای هاشمی مسئول خبر بودم. بنده را مامور کردند برای گویندگی تست بگیرم که در میان آنها تعدادی دوبلور هم حضور داشتند. مسئولان دوبلورها را قبول کردند زمانی که من پرسیدم چرا پاسخ دادند چون دوبلور هستند. دوبله چنین جایگاهی را داشت.

اخیرا در اصفهان مراسمی برای تجلیل از گویندگان برگزار شد که ۲۵۰ گوینده در آنجا حضور داشتند. به حدی جمعیت زیاد بود که پلیس آمد و به سختی وارد شدیم. بعد هم مجری برنامه از ما تجلیل کرد و من از از این همه توجه مردم حیران مانده بودم.

منانی با بیان اینکه گوینده باید همیشه در دل مردم باشد، گفت: توصیه ام به همکاران این بوده که همیشه با مردم باشند. گویندگی و دوبلوری صبر و حوصله می‌خواهد. امیدوارم بیشتر به این نسل رسیدگی شود چون قوم مظلومی هستند.

او بیان کرد: پس از انقلاب همه چیز پیشرفت کرد و تنها چیزی که در مقابل آن کوتاه آمدند گویندگی در رادیو و تلویزیون بود.

منانی افزود: من چهار سال نمی‌توانستم وارد این عرصه بشوم. اما صبور بودم. ما ۴۰ نفر بودیم که برای دوبله آمده بودیم ولی فقط من ماندم. زحمت زیادی برای این هنر کشیدم.

گوینده شخصیت زبل خان گفت: مرحوم کاملی لقب آکتور صدا را به من داد و گفت عجیب است این همه پشتکار داری.

او با اشاره به کتاب خود در حرفه دوبله گفت: کتابم گردآوری مطالب مربوط به دوبله است و خیلی ها را علاقه مند به این حرفه کرده است. گویندگی هنر والایی است و کسانی که خوب صحبت می کنند موفق می شوند. تمام هنرپیشه هایی که من جای آنها حرف زدم اول گوینده بودند بعد هنرپیشه شدند بعد هم به مقام بالایی رسیدند.

سلیم غفوری، مدیر شبکه مستند در ادامه مراسم گفت:حضور ما برای پاسداشت و تشکر از اکبر منانی است که صدایش خیلی از خاطرات ما را در دوره کودکی و نوجوانی شکل داده است. صدای زیبای ایشان لذت دیدن برنامه ها را برای ما چند برابر می کرد.

او اضافه کرد: هنر ایشان و دیگر دوستان در ماندگاری زبان فارسی تاثیر به سزایی داشت و صدای آنها دیدن برنامه ها را باب ما دلنشین کرده است. وظیفه ما این است که از این عزیزان تقدیر کنیم.

غفوری بیان کرد: این هفتمین پاسداشت برای هنرمندان دوبله است که توسط شبکه مستند برگزار می شود. امیدواریم این کار را ادامه دهیم تا تقدیر بسیار کوچکی برای تلاش چندین دهه آن‌ها باشد.

ابوالحسن تهامی، دوبلور با بیان اینکه منانی هنرمندی چند وجهی است، گفت:او گوینده خبر، دوبلور و نویسنده‌ است.   در یک کلام و دو کلام وصف هنر ایشان نمی گنجد

او ادامه داد: جناب غفوری که دستور ساخت این مستند را دادند کارستان سازمان صدا و سیماست و سپاسگزار اقدام به جا و ابتکار ایشان هستم.

تهامی همچنین با تقدیم یک تابلو گل از منانی تقدیر کرد.

ابوالفضل توکلی، کارگردان مستند «اکبرآقا، آکتور صدا» در ادامه گفت: پیش تولید این مستند زیاد طول کشیده است چون بهمن ۹۴ پیشنهاد ساخت مستند را به ایشان دادیم اما نپذیرفتند. وظیفه خود دانستم که اصرار کنم تا این مستند ساخته شود.

او ادامه داد: همه کارگردانی لحظه پشت دوربین بودن نیست. جلب رضایت هنرمندان کار سختی است. آقای منانی وقتی درخواست ما را پذیرفت بلافاصله اولین جلسه را فیلمبرداری کردیم. چون کم در مقابل دوربین رفته بودند باز پشیمان شدند. سپس پیشنهاد دادند به اصفهان برویم. رفتیم و او هم به ما اطمینان کرد.

توکلی خاطرنشان کرد: هرکسی من را دید پرسید از بهرام زند فیلمی ساخته‌ای. اما گفتم متاسفانه  شرایطش به وجود نیامد.

او در پایان بیان کرد: از بسیاری از اساتید که راه را برای ما باز می‌کنند تا این فیلم‌ها را به بهترین شکل بسازیم، تشکر می‌کنم.

مستند اکبر آقا، آکتور صدا در انتهای مراسم اکران شد و قرار است برای اولین بار روز چهارشنبه، ۱۲ اردیبهشت ساعت ۲۱ از شبکه مستند پخش شود.

منبع: ایسنا